Aansprakelijkheid en verklaring arbeidsrelatie
De verklaring arbeidsrelatie heeft gevolgen voor de aansprakelijkheid voor de inhouding van belasting en premies bij de werkgever of opdrachtgever.
Het probleem van de VAR
De verklaring arbeidsrelatie zou duidelijkheid moeten geven over de heffing van loonbelasting en sociale verzekeringspremies. Die duidelijkheid is er niet altijd. Dat kan ook bijna niet, want de criteria voor wat een dienstbetrekking is en voor wat zelfstandigheid is zijn nog steeds verschillend bij de belastingheffing en bij de heffing van sociale premies.
De consequentie daarvan is dat een VAR die door de belastingdienst is afgegeven altijd nog ter discussie kan worden gesteld door de uitvoeringsinstellingen voor de sociale zekerheid.
En zo'n discussie kan er toe leiden dat ondanks het bezit van een VAR er toch een naheffingsaanslag kan komen voor premies bij ofwel de werkgever/opdrachtgever, ofwel de werknemer/zelfstandige.
Juist in twijfelgevallen waar de VAR voor bedoeld is, is de onzekerheid alleen maar groter. We proberen met dit artikel de onzekerheid iets te verkleinen.
Dienstbetrekking of niet
Er draait veel om de vraag of de verhouding tussen opdrachtgever en opdrachtnemer de vorm heeft van een dienstbetrekking, of juist niet. Er zijn twee soorten dienstbetrekking: de verhouding op grond van een arbeidsovereenkomst, en de fictieve dienstbetrekking.
Wanneer er sprake is van een dienstbetrekking op grond van arbeidsovereenkomst, vloeit daar van rechtswege uit voort:
- inhoudingsplicht bij de opdrachtgever voor de loonbelasting, de premies volksverzekeringen en de premies werknemersverzekeringen
- verzekeringsplicht voor de opdrachtnemer
De gevolgen voor de opdrachtgever zijn groot wanneer een onjuiste keuze wordt gemaakt. Wanneer er namelijk geen belastingen en premies zijn ingehouden en achteraf wordt vastgesteld dat er wel inhoudingsplicht bestond, dan worden belastingen en premies verhaald op de opdrachtgever. Althans, behalve in bepaalde gevallen die later nog worden behandeld. Wanneer deze belastingen en premies door de opdrachtgever niet verhaald worden op de opdrachtnemer worden ze beschouwd als nettoloon en vervolgens 'gebruteerd'. De kosten worden dan al gauw 2x zo hoog.
Risico-beoordeling
Hoe beoordeel je nu of er sprake is van een inhoudingsplicht en verzekeringsplicht?
Twee vragen moeten daarbij vooraf worden gesteld:
- is er een VAR voor winst uit onderneming of een VAR voor resultaat uit werkzaamheden?
- is er sprake van een dienstbetrekking met arbeidsovereenkomst of een fictieve dienstbetrekking?
Het verschil tussen resultaat uit werkzaamheden en winst uit onderneming hebben we behandeld in het artikel voor en nadelen van fiscaal ondernemerschap.
De twee vragen die vooraf moeten worden gesteld leiden tot de volgende mogelijke situaties:
- 1. Er is een VAR voor winst uit onderneming en er is geen dienstbetrekking of een fictieve dienstbetrekking. De opdrachtgever kan er zeker van zijn dat er geen inhoudingsplicht is. De opdrachtnemer kan er zeker van zijn dat er niet later een naheffing voor premies en belasting komt.
- 2. Er is een VAR voor winst uit onderneming en er is wel een dienstbetrekking met arbeidsovereenkomst. De opdrachtgever moet premies en belasting inhouden. De VAR wordt nu eigenlijk voor deze situatie buiten werking geplaatst.
- 3. Er is een VAR voor winst uit onderneming en er is twijfel of er een arbeidsovereenkomst is. In het geval dat er toch twijfel is of er een arbeidsovereenkomst is of niet, is de opdrachtgever voldoende gedekt door de VAR die de opdrachtnemer heeft overhandigd. De opdrachtgever hoeft geen loonbelasting en premies in te houden.
- 4. Er is een VAR voor resultaat uit werkzaamheden en er is wel een dienstbetrekking met arbeidsovereenkomst. De opdrachtgever moet premies en belasting inhouden. De VAR wordt nu eigenlijk voor deze situatie buiten werking geplaatst.
- 5. Er is een VAR voor resultaat uit werkzaamheden en er is geen dienstbetrekking met arbeidsovereenkomst en ook geen fictief dienstverband. De opdrachtgever kan er zeker van zijn dat er geen inhoudingsplicht is. De opdrachtnemer kan er zeker van zijn dat er niet later een naheffing voor premies en belasting komt.
- 6. Er is een VAR voor resultaat uit werkzaamheden, er is geen dienstbetrekking met arbeidsovereenkomst maar wel een fictief dienstverband. De opdrachtgever moet premies en belasting inhouden. De VAR wordt nu eigenlijk voor deze situatie buiten werking geplaatst.
- 7. Er is een VAR voor resultaat uit werkzaamheden en er is twijfel of er een arbeidsovereenkomst is. In het geval dat er toch twijfel is of er een arbeidsovereenkomst is of niet, is de opdrachtgever niet voldoende gedekt door de VAR die de opdrachtnemer heeft overhandigd. De opdrachtgever moet nu loonbelasting en premies afdragen.
- 8. Er is helemaal geen VAR, en er is twijfel of er een arbeidsovereenkomst is of een fictieve dienstbetrekking. In dat geval loopt de opdrachtgever het risico te worden aangeslagen voor loonbelasting en premies. De werknemer/opdrachtnemer loopt geen risico.
In alle gevallen geldt: wanneer de VAR is afgegeven op grond van onjuiste informatie door de opdrachtnemer, kan deze later aansprakelijk toch worden gesteld voor loonbelasting en premies.
Maar wat is nu een dienstbetrekking of een fictieve dienstbetrekking?
Dat leggen we uit in het volgende artikel: Het begrip dienstbetrekking.
Terug
Dit is voorlichting met het doel ingewikkelde fiscale materie toegankelijk en begrijpelijk te maken. Aansprakelijkheid voor de inhoud kan
niet worden aanvaard.
|
