Omzetbelasting en galerie-afrekening
De verschillende manieren waarop de galeriehouder zich inzet voor kunstenaar en kunstkoper, heeft verschillende fiscale gevolgen.
Bemiddeling en omzetbelasting
Bemiddeling gebeurt doorgaans door galeriehouders en agenten. Maar ook collega-kunstenaars kunnen bemiddelen. Het volgende geldt voor alle bemiddelaars, ook wanneer we in de tekst alleen de galeriehouder noemen.
In het geval dat de galeriehouder bemiddelt levert de kunstenaar een kunstwerk aan de koper. Dat mag met een omzetbelastingtarief van 6%, wanneer het kunstwerk voldoet aan de criteria daarvoor. Als het kunstwerk niet aan die criteria voldoet, wordt het kunstwerk belast met 19%.
De galeriehouder brengt daartegenover een provisie in rekening, en die wordt verhoogd met 19% aan de kunstenaar in rekening gebracht.
Er zijn in dit geval dus twee transacties: de verkoop van het werk; en de dienstverlening van de galerist. In de praktijk worden de financiële gevolgen van deze twee transacties met elkaar verrekend. De kunstenaar krijgt het verschil tussen beide transacties uitbetaald. Meestal vergezeld van een afrekening. En meestal is die helaas onbegrijpelijk. Wanneer je beseft dat er twee transacties zijn die met elkaar verrekend worden, wordt zo'n afrekening vaak wel begrijpelijker.
Een voorbeeld van bemiddeling
Een beeldhouwer biedt een bronzen werk aan. Een galeriehouder bemiddelt. De kunstenaar bespreekt de mogelijke prijs met de galeriehouder en beiden komen overeen dat het werk voor 4.000 exclusief omzetbelasting wordt aangeboden. Beiden spreken ook af dat de galeriehouder bij verkoop een provisie krijgt van 40%.
De verkoop slaagt. De galeriehouder rekent af met de kunstenaar en geeft deze een afrekening. De afrekening bestaat uit drie delen:
- 1. De verkoop van de kunstenaar aan de nieuwe eigenaar
- 2. De bemiddelingsprovisie die de galeriehouder in rekening brengt aan de kunstenaar
- 3. Het verrekenen van beide uitkomsten onder 1 en 2
De verkoop wordt als volgt afgerekend:
- 1. De kunstenaar krijgt de verkoopprijs van 4.000 plus 240 omzetbelasting. In totaal ontvangt de kunstenaar dus 4.240 van de galeriehouder.
De bemiddelingsprovisie wordt ook afgerekend:
- 2. De kunstenaar is aan de galeriehouder een bedrag van 40% over 4.000, ofwel 1.600 verschuldigd. Dit wordt verhoogd met 19% omzetbelasting ofwel 304. In totaal betaalt de kunstenaar dus 1.904 aan de galeriehouder.
Opbrengst en provisie worden met elkaar verrekend:
- 3. De kunstenaar moet van de galeriehouder ontvangen 4.240. De kunstenaar moet aan de galeriehouder betalen 1.904. Per saldo ontvangt de kunstenaar van de galerie 4.240 minus 1.904 ofwel 2.336.
|
Model afrekening
|
|
|
van: galeriehouder aan: kunstenaar
|
|
|
.
|
|
|
voor de kunstenaar ontvangen
|
|
|
levering van kunstwerk
|
|
|
bedrag exclusief btw
|
4.000
|
|
btw 6%
|
240
|
|
bedrag inclusief btw
|
4.240
|
|
.
|
|
|
door de kunstenaar te voldoen:
|
|
|
bemiddelingsprovisie 40% van 4.000
|
|
|
bedrag exclusief btw
|
1.600
|
|
btw 19%
|
304
|
|
bedrag inclusief btw
|
1.904
|
|
.
|
|
|
te verrekenen opbrengst en kosten:
|
|
|
te ontvangen door kunstenaar
|
4.240
|
|
te betalen door kunstenaar
|
1.904
|
|
per saldo te ontvangen door kunstenaar
|
2.336
|
Model-afrekening in excel
Deze beschrijving van hoe een afrekening zou moeten worden opgebouwd hebben we ook in een model-overzicht opgenomen. Het is een excel-bestand dat je kunt 'downloaden'. Je kunt het gebruiken om een afrekening te maken. Je kunt het ook gebruiken om een afrekening die je hebt ontvangen, te controleren.
Factuureisen
De afrekening van de galeriehouder is in wezen een samenvatting van twee facturen. De afrekening moet dan ook voldoen aan de factuureisen die de wet op de omzetbelasting stelt. Hier noemen we alleen dat de afrekening de omzetbelastingnummers van zowel de galeriehouder als van de kunstenaar moet bevatten. Het omzetbelastingnummer van je onderneming heeft de notatie nl.sofinummer.B.01 en wordt ook wel genoemd het BTW-identificatienummer. Dit nummer is nodig om het recht op teruggave van omzetbelasting te waarborgen. Mιιr hierover in het artikel: De factuur.
Wat levert dit de kunstenaar op?
De kunstenaar is omzetbelastingplichtig. De 6% omzetbelasting op de verkoop krijgt hij of zij weliswaar van de koper, maar dit bedrag moet vervolgens worden afgedragen aan de belastingdienst. De werkelijke opbrengst is dus 4.000.
De omzetbelasting die de galeriehouder op de bemiddelingsprovisie heeft gezet, kan de kunstenaar weer terugontvangen van de belastingdienst. De werkelijke kosten van de bemiddeling zijn dus 1.600.
De winst voor de kunstenaar in deze transactie is daarmee 4.000 minus 1.600 ofwel 2.400.
De bedragen voor omzetbelasting hebben geen invloed op deze winst. Immers, wat je binnenkrijgt moet je ook afdragen; wat je van de fiscus terugkrijgt, betaal je aan de galeriehouder. Van omzetbelasting wordt je niet rijker of armer.
En als de omzetbelasting nu 19% moet zijn?
Als je dat van te voren weet, is er niets aan de hand. Immers, dan bereken je de verkoopprijs door 4.000 te verhogen met 19% ofwel 760. De koper betaalt dan 4.760. Voor de kunstenaar heeft dat geen gevolgen. De opbrengst blijft 4.000 na belastingafdracht. Ook de provisie blijft 1.600. De winst voor de kunstenaar is nog steeds 2.400.
Vervelender is het wanneer je achteraf van de belastingdienst te horen krijgt dat het tarief 19% had moeten zijn. Wanneer je dan 4.240 van de koper hebt gekregen moet je niet 240 afdragen, maar 677. Je houdt dus maar 4.240 minus 677 ofwel 3.563 over. Dat is 437 minder dan je hoopte.
Als de galeriehouder fideel is, verlaagt die ook de bemiddelingsprovisie naar 40% van 3.563. Die wordt nu 1.425 in plaats van 1.600. De galeriehouder draagt dan 40% van de schade. Of dit in de praktijk zonder slag of stoot gaat, blijft even de vraag.
Toch is zo'n geval doodzonde. Nog los van de financiële schade (we hebben de boetes nog niet eens in dit voorbeeld verwerkt), kan dit ook de verhouding tussen galerie en kunstenaar danig verstoren. Pas er daarom voor op dat je niet zonder goed advies je werk laat verkopen met het lage percentage omzetbelasting.
Verkoop aan de galerie zelf
Wanneer je een werk verkoopt aan een galerie zelf, zul je daarvoor een factuur moeten sturen. De prijs die je overeengekomen bent verhoog je met 6% of 19% omzetbelasting, en de galeriehouder betaalt vervolgens.
De omzetbelasting ben je verschuldigd over het tijdvak waarin je de factuur verzonden hebt of had moeten verzenden. Je bent verplicht de factuur te zenden, maximaal ιιn maand na de verkoopovereenkomst. Stel, je verkoopt aan een galerie een beeldhouwwerk voor 4.000. De overeenkomst komt tot stand op 20 februari. Je zult nu vσσr 20 maart een factuur moeten sturen aan de galerie voor 4.000 plus 240 omzetbelasting zodat je te ontvangen hebt 4.240.
Wanneer je per kwartaal aangifte omzetbelasting doet is deze verkoopopbrengst belast in het eerste kwartaal. Dat betekent dat je in de aangifte die je in april doet over de periode januari tot en met maart, het bedrag van 240 moet opnemen.
Wanneer de galeriehouder het bedrag van 4.240 pas overmaakt in mei of juni, is het misschien vervelend dat je al in april 240 omzetbelasting moest afdragen over deze transactie. Toch ontkom je daar niet aan. De factuurdatum, mits tijdig gefactureerd, is bepalend voor de belastbaarheid. Dit wordt het factuurstelsel genoemd.
Verantwoordelijkheid voor omzetbelastingtarief
De kunstenaar zelf moet bepalen of verkoop kunstproduct met 6% of 19% btw geschiedt. De kunstenaar is immers zelf verantwoordelijk voor de belastingafdracht. Dat is vaak niet makkelijk. Veel kopers en ook galeriehouders zijn zich er van bewust dat het 13% op de koopprijs uitmaakt of iets als voorwerp van beeldende kunst wordt beschouwd of niet. De neiging om 6% toe te passen zal groot zijn, ook wanneer het niet mag.
Het vervelende is dat je als kunstenaar niet zelf bij de verkooptransactie betrokken bent. Pas er voor op dat afnemer en galeriehouder hiermee te gemakkelijk omgaan. Er mag niet voor jou worden bepaald dat het belastingtarief foutief wordt toegepast.
Buitenlandse verkopen
Bij verkoop naar buitenland kan heffing van omzetbelasting achterwege blijven onder strenge voorwaarden. De galeriehouder moet daar zorgvuldig mee om gaan. Zo niet, dan is de schade groot.
Dit wordt in een afzonderlijk artikel verkopen naar het buitenland behandeld.
Kostenvergoedingen en omzetbelasting
Voorgeschoten kosten worden aan de kunstenaar doorberekend exclusief btw.
Galerieverkopen en de winstberekening in de inkomstenbelasting
Het moment van de verkooptransactie is bepalend voor de winstberekening. Dat wil zeggen dat de opbrengst moet worden opgenomen in de verlies- en winstrekening van het jaar waarin de verkoop plaats vindt. Vertraging in de afrekening van een verkoop is geen reden de winst naar een volgend jaar te verplaatsen. Daarom is het belangrijk dat de galeriehouder tijdig afrekent. Dat wil zeggen, tijdig de koopsom incasseert bij de afnemer en die tijdig doorbetaald aan de de kunstenaar.
Dit wordt uitgebreider in een afzonderlijk artikel: Inkomstenbelasting en galerieverkopen behandeld.
Terug
Dit is voorlichting met het doel ingewikkelde fiscale materie toegankelijk en begrijpelijk te maken. Aansprakelijkheid voor de inhoud kan
niet worden aanvaard.
|
