De ervaringen van Loes de Haan
Percentages en afspraken voor Exposities
Als exposerend kunstenaar, krijg ik van jongere of beginnend collega's vaak de vraag: "wat zijn de geldende regels tussen galerie en kunstenaar wanneer je een tentoonstelling afspreekt?". Na veel overleg met anderen, waaronder galeriehouders, ben ik tot een standaard advies gekomen. Dit advies is telkens bijgewerkt, als er zich veranderingen in de kunstwereld voordeden.
Wanneer je een expositie afspreekt, spreek je doorgaans met de galeriehouder een te betalen percentage af, dit percentage is een deel van de opbrengst van je werk. Dit gebeurt in onderling overleg.
De volgende afspraken zijn al langer in gebruik, ook over de landsgrenzen:
- 10%: Voor iedereen die bemiddelt bij daadwerkelijke verkoop. Dit kan dus ook je buurman zijn.
- 20%: Voor tentoonstellingen in ruimtes, zoals raadhuizen en andere openbare ruimtes, waar tijdens de openingsuren iemand aanwezig is om eventuele kopers te woord te staan en waar zorggedragen wordt voor een goede verzekering.
- 30%: Vaak ook 33 % Voor officiële galerieën, bemand met een professionele kracht. Het meest gebruikelijke percentage en prettig werkbaar, omdat er alleen een percentage en geen extra kosten berekend worden. De galeriehouder laat zien dat hij vertrouwen in de verkoop heeft en wil werken, door ook een eigen risico te nemen.
- 40%: Voor galerieën die meer voor je doen dan het tentoonstellen alleen, zoals bijvoorbeeld contacten leggen met andere galerieën, je werk in het buitenland promoten, of galerieën die al een groot adressenbestand met goede verkoopverwachtingen hebben, of die een zodanige naambekendheid hebben dat een dergelijk percentage een vanzelfsprekendheid is. Ook hier een percentage en geen extra kostenberekening.
In alle andere voorkomende gevallen, zoals in bedrijfsruimtes, wachtkamers van artsen en andere met kunst te versieren ruimtes, geldt een hanggeld te betalen aan de kunstenaar. Meestal is dit gemiddeld 10 tot 15 euro per object, per dag. Tevens is het nodig om te vragen naar een verzekering voor het te hangen of te plaatsen werkstuk, het is immers geen galerie. Natuurlijk kan je je redenen hebben om gratis te exposeren. Voor een speciaal project, of te steunen zaken zoals Amnestie International e.d. kunnen er redenen zijn om van hanggeld af te zien. Het moet echter wel de vrije keuze van de kunstenaar zijn, om het werk en de expositiekosten niet uit te laten betalen.
Erg Belangrijk:
Wanneer een kunstenaar niet B.T.W.-plichtig is, mag de galeriehouder geen B.T.W. naar de kunstenaar toe berekenen! Wanneer dit wel gebeurt kan de kunstenaar ernstig in de problemen komen. Zelfs bij een eenmalige vermelding op zijn afrekening, kan de belastingdienst over vijf jaar B.T.W. terugvorderen van alle verkochte werken over die periode. De door de galerie zelf af te dragen B.T.W. mag niet in de rekening voor de kunstenaar tot uitdrukking komen. De B.T.W. die de galeriehouder zelf moet betalen, zit al verrekend in het percentage wat je afdraagt over het werk. Bij B.T.W. plicht is het belangrijk alles goed te berekenen, i.v.m. teruggave van belasting vanwege de lagere B.T.W. over kunstproducten.
Er komen ook vaak vragen over het verzekerd zijn van werk tijdens een ballotage of expositie. Alle werk dat in een galerie is ingebracht, is automatisch verzekerd met de ondertekening van de consignatielijst. In de wet staat n.l. dat: "een galeriehouder als goed huisvader, zorg dient te dragen voor de bij haar/hem ingebrachte zaken en daarvoor verantwoordelijk is". Dit ongeacht of de galeriehouder verzekerd is of niet, deze regel geld altijd, behalve wanneer de kunstenaar een contract met andere voorwaarden ondertekent en zo vrijwillig afstand doet van zijn rechten. De consignatie lijst is je eigendomsbewijs en erg belangrijk, ook bij faillissement van de galeriehouder. Als je op een andere plaats dan in een officiële galerie exposeert, moet er wel om een verzekering worden gevraagd.
Ik merk zelf, dat ik door de houvast van deze algemene regels een makkelijker en spontaner contact kan hebben met galeriehouders. Het is ook verstandig om vaste prijzen te hanteren, inclusief de percentage kosten, zodat er op verschillende tentoonstellingen dezelfde prijs gevraagd kan worden. Het is daarnaast ook gebruikelijk om een percentage van 10% te betalen over een door de galerie bemiddelde verkoop uit eigen atelier, ook als dit korte tijd na de expositie gebeurd. Wel is het verstandig hiervoor een tijdsduur af te spreken, anders gaat dit nog op wanneer het kunstwerk inmiddels op een andere expositie getoond wordt. Er zou in dat geval anders een dubbel percentage betaald moeten worden. Gezien de kosten aan materialen, lijsten e.d. zou je dan op verlies uit kunnen komen. Het is gebruikelijk om een prijs te noemen inclusief de prijs van de lijst, zodat het berekenen eenvoudiger gaat en je niet ongemerkt aan je eigen lijsten moet toe betalen.
Auteursrechten
Voor de auteursrechten op een object, is er de Stichting Pictoright die kan adviseren en bemiddelen.
Ik wens iedereen veel goede samenwerking. Ik hoop daar een steentje toe bijgedragen te hebben. Ik geef deze gegevens door, uit mijn ervaringen als kunstenaar. Ze kwamen mede tot stand via adviezen van de: B.B.K., het F.N.V., de belastingdienst, collega's, galeriehouders en de Stichting Beeldrecht. Ze zijn voor het laatst bijgewerkt op 2-6-2004. Ik geef toestemming om deze gegevens, maar dan wel onverkort en met naamsvermelding te fotokopiëren.
Beeldend kunstenaar Loes de Haan
Terug
Dit is voorlichting met het doel ingewikkelde fiscale materie toegankelijk en begrijpelijk te maken. Aansprakelijkheid voor de inhoud kan
niet worden aanvaard.
|
