Belast, onbelast en vrijgesteld
Er is een verwarrend onderscheid tussen belaste en onbelaste opbrengsten, en tussen belaste en vrijgestelde prestaties.
Hoofdregels voor belastbaarheid
Wanneer je door de belastingdienst geaccepteerd bent als zelfstandig ondernemer ben je omzetbelastingplichtig. Niet alle opbrengsten die je behaalt leiden echter tot afdracht van omzetbelasting.
Er is onderscheid tussen belaste opbrengsten en onbelaste opbrengsten. Het onderscheid wordt bepaald door de aanwezigheid van een economisch waardeerbare prestatie. Wanneer je voor de opbrengst een economisch waardeerbare prestatie levert is de opbrengst belast. Voor het woord prestatie wordt ook vaak tegenprestatie gebruikt; de betekenis is gelijk.
Voorbeelden van belaste en onbelaste opbrengsten
Je bent vertaler. De vertaling die je levert is een tegenprestatie voor het honorarium dat je ontvangt. Daarom is dat honorarium belast.
Het maken van een schetsontwerp waarvoor je een vergoeding ontvangt is een tegenprestatie voor die opbrengst. Het is dus een belaste prestatie.
Je wilt een serie foto's te maken over een bepaald maatschappelijk thema om daarop je visie als kunstenaar te geven. De provincie verstrekt daarvoor een kostensubsidie. Je behoudt de eigendom en rechten van je werk. Je hoeft niet ergens te exposeren. Er is nu geen tegenprestatie die economisch te waarderen is. Het subsidiebedrag is onbelast voor de omzetbelasting.
Stel, deze kostensubsidie van de provincie is niet voldoende om je kosten te dekken. Een verzekeringsmaatschappij is ook bereid je project met een bedrag te ondersteunen. En vraagt je om de foto's beschikbaar te stellen voor een expositie waar de naam van het bedrijf aan verbonden is. Goed voor het imago van het bedrijf. Nu is er wel degelijk een tegenprestatie: je stelt je werk tegen vergoeding ter beschikking. Er is daarom een belaste opbrengst.
De tegenprestatie is het ijkpunt voor belastbaarheid
Het is in de meeste gevallen wel duidelijk of er sprake is van een tegenprestatie. Je levert iets tegen betaling of je verleent een dienst tegen betaling. De opbrengst is dan belast voor de omzetbelasting.
Bij de meeste subsidies en stipendia is er overduidelijk geen economische tegenprestatie. Het gaat er bij dergelijke ondersteuning om dat jouw activiteiten een maatschappelijke betekenis hebben die het waard zijn om met gemeenschapsgeld gefinancierd te worden. De ondersteuning is dan onbelast.
Vrijgestelde opbrengsten
Er zijn opbrengsten die in beginsel belast zijn omdat er een tegenprestatie wordt gegeven. Die echter vervolgens vrijgesteld zijn van omzetbelasting omdat de wetgever bij voorbeeld de tegenprestatie wil stimuleren of ondersteunen.
Het verstrekken van onderwijs is daarvan een voorbeeld. Veel zelfstandigen geven een vorm van onderwijs en training en worden daarvoor betaald. In beginsel is de vergoeding belast, en vervolgens vrijgesteld. Want de wetgever wil de kosten van onderwijs niet hoger maken met omzetbelasting.
Een psycholoog geeft psychologisch consult, of een behandeling, en vraagt daarvoor een tegenprestatie. Door de tegenprestatie is deze opbrengst in beginsel belast maar omdat de wetgever de prijs laag wil houden is de prestatie vervolgens vrijgesteld.
De wet op de omzetbelasting kent vele vrijstellingen. In onze cliëntenkring zijn de meest voorkomende vrijgestelde prestaties:
Het gaat hier om de aard van de prestatie. Het gaat er niet om voor wie je werkt, noch hoe je je noemt. Een acteur die ingehuurd is door een onderwijsinstelling verricht een belaste prestatie. Een docent verricht in dat geval een vrijgestelde prestatie.
Een fysiotherapeut verricht vrijgestelde prestaties wanneer de behandeling fysiotherapeutisch van aard is. Maar wanneer dezelfde fysiotherapeut zich begeeft op het terrein van de haptotherapie zijn die prestaties gewoon belast.
Gevolgen van vrijstelling
De gevolgen voor de omzetbelasting zijn nu anders dan in het geval van onbelaste opbrengsten. In het geval dat een ondernemer onbelaste opbrengsten (subsidies) geniet blijft er recht bestaan op teruggave van omzetbelasting die op kosten drukte.
Wanneer echter een deel van de opbrengsten vrijgesteld is, geldt dat de omzetbelasting niet mag worden teruggevorderd voor zover die drukt op kosten die gemaakt zijn ten behoeve van die vrijgestelde opbrengsten.
Dit is een ingewikkelde materie. Kijk even onder vrijstelling en omzetbelasting op kosten voor meer details.
Omzetbelasting en inkomstenbelasting
Het bovenstaande gaat in essentie over de belastbaarheid voor de omzetbelasting. Voor de belastbaarheid voor de inkomstenbelasting gelden iets andere regels. De verschillen zijn niet zo groot, maar op één punt moeten we wel duidelijk zijn:
Wanneer je als ondernemer een subsidie krijgt kan die heel goed onbelast zijn voor de omzetbelasting omdat er een economisch waardeerbare tegenprestatie ontbreekt. De subsidie behoort echter wel in de winst te worden opgenomen, en is daardoor belast voor de inkomstenbelasting.
Terug
Dit is voorlichting met het doel ingewikkelde fiscale materie toegankelijk en begrijpelijk te maken. Aansprakelijkheid voor de inhoud kan
niet worden aanvaard.
|
