Fiscaal partnerschap
Wanneer je ongehuwd samenwoont kun je van jaar tot jaar kiezen of je fiscaal partnerschap wilt toepassen.
Dat betekent dat je met je partner kunt beslissen of jullie beider aangifte in beginsel gezamenlijk moeten worden behandeld, of juist niet.
Mogelijke fiscale voordelen
Het kan een direct fiscaal voordeel opleveren, n.l. wanneer er grote verschillen zijn tussen de inkomens en vermogens van beide partners. Het kan daardoor mogelijk worden de vermogensvrijstelling van de minst vermogende partner te gebruiken bij de meest vermogende partner. Ook is het mogelijk om aftrekposten, bij voorbeeld die van de eigen woning, naar believen te verdelen over beide inkomens. Ook is het mogelijk een onbenutte heffingskorting van de minst verdienende partner terug te krijgen.
Een tweede overweging is verbonden aan de toekomst. Wanneer je 5 jaar lang in de aangiften inkomstenbelasting gekozen hebt voor fiscaal partnerschap, wordt je voor het successierecht na overlijden van een van de partners beschouwd als gehuwden. Het successierecht is dan aanzienlijk minder. Dit geldt eveneens wanneer één van de partners overlijdt vóór dat die 5 jaars-termijn verstreken is.
Successie-voordeel
Voor ongehuwd samenwonenden geldt een hoog tarief voor de successiebelasting. Dat kan oplopen van 41% tot 68% terwijl de vrijstelling te verwaarlozen is (€ 1.865).
Voor gehuwden geldt een veel gunstiger regeling. De vrijstelling voor gehuwden bedraagt € 503.723, verminderd met de helft van de waarde van de pensioenrechten, maar minimaal € 143.793. Het tarief loopt op van 5% tot 27%. Aanzienlijk gunstiger dus dan bij ongehuwd samenwonenden. Althans in beginsel.
Ook ongehuwd samenwonenden kunnen van dezelfde regeling gebruik maken als die voor gehuwden. Daarvoor zijn 2 oplossingen:
- Je hebt een samenlevingsovereenkomst gesloten bij een notaris. De hoge vrijstelling mag dan al worden toegepast na 6 maanden, mits je kunt aantonen dat je in die tijd een gezamenlijke huishouding hebt gevoerd. Dat kun je aantonen met de samenlevingsovereenkomst en met de gemeenschappelijke inschrijving bij de gemeente. Bovendien moet je bij het begin van de samenleving beiden 18 jaar of ouder zijn.
- Je hebt gedurende 5 jaar achtereen, of zolang als dat mogelijk was na 2001, een gemeenschappelijke huishouding gevoerd en je hebt in diezelfde jaren voor het fiscaal partnerschap gekozen. Ook hier moet je de samenwoning kunnen aantonen met een gemeenschappelijke inschrijving bij de gemeente. Je moet de gehele periode van 5 jaar beiden 22 jaar of ouder zijn geweest.
Dit belang is zo groot dat het zelfs te overwegen is om binnen die periode van 5 jaar ook voor fiscaal partnerschap te kiezen wanneer dat fiscaal nadelig zou zijn.
Niet altijd voordelig
Het is niet altijd voordelig. Er zijn ook situaties denkbaar waarin het nadeel oplevert. Het kan zijn dat fiscaal partnerschap een heffingskorting voor kinderen in de weg staat, omdat die heffingskorting afhankelijk is van het gezamenlijk inkomen.
Zowel het mogelijk voordeel als het mogelijk nadeel wordt pas zichtbaar wanneer gegevens van beide partners verwerkt worden. Het heeft weinig zin om hiervoor op deze plaats een algemeen geldend recept te geven.
Principieel of practisch?
Echter: voorafgaande aan de vraag wat het voordeligst is, hoort een principiële vraag gesteld te worden: willen we individueel behandeld worden, of zoeken we naar een eventueel gezamenlijk voordeel? Wij respecteren het wanneer je geen gezamenlijke behandeling wilt, ook al zien wij er een voordeel in.
Mocht je er toe besluiten om een eventueel fiscaal voordeel dat verbonden is aan het partnerschap te incasseren, of in elk geval te onderzoeken of er een voordeel is, dan moeten wij beide aangiften tegelijk kunnen maken. We hebben dan alle gegevens van beide partners nodig. Wanneer je partner een andere belastingadviseur heeft, kan het handig zijn om daarover of daarmee afspraken te maken.
Fiscaal of materiëel?
Het is goed om het misverstand weg te nemen dat het fiscaal partnerschap betekent dat er een soort huwelijkse voorwaarden tot stand komen tussen de partners. Dat is absoluut niet zo. Aan de vermogensrechtelijke verhoudingen verandert niets. Het is uitsluitend een constructie in belastingheffing.
Wel is het zo dat een voordeel door het fiscaal partnerschap kan betekenen dat de ene partner in dat specifieke jaar meer belasting betaalt en de ander wat minder. Of een van de partners betaalt minder en de ander hetzelfde. In dat geval kan het belangrijk zijn dat je het voordeel onder elkaar wilt verrekenen. Het is tamelijk lastig om die berekening helder te krijgen, maar we zijn in staat die te maken.
Wanneer mag je fiscaal partner zijn?
- wanneer je tenminste 6 maanden in het kalenderjaar een gezamenlijke huishouding hebt gevoerd
- wanneer je gedurende die tijd op hetzelfde adres stond ingeschreven in de bevolkingsadministratie
- wanneer je erom verzocht hebt bij het doen van aangifte of bij een verzoek om voorlopige teruggave
- wanneer je in het voorafgaande kalenderjaar hebt gekozen voor partnerschap, en de samenwoning minder dan 6 maanden heeft geduurd als gevolg van overlijden
Mag je de keuze herzien?
Ja, maar beperkt.
- de keuze die je maakt bij een voorlopige teruggave kan herzien worden bij het doen van je aangifte inkomstenbelasting
- na het doen van de aangifte mag je de keuze alsnog veranderen door middel van een door beide partners ondertekend verzoek; echter hoogstens tot het moment van definitieve vaststelling van de aanslagen.
Wanneer je na de aanslag toch nog een keuzeherziening wilt, heb je er weliswaar geen recht op, maar een vriendelijk verzoek wordt soms wel gehonoreerd. Het moet wel een door beide partners ondertekend verzoek zijn.
Inkomens-afhankelijke regelingen
De keuze voor het fiscaal partnerschap geldt uitsluitend voor belastingheffing. Wanneer je in beginsel voldoet aan de eisen om fiscaal partnerschap te mogen toepassen wordt bij inkomensafhankelijke regelingen voor bij voorbeeld zorgtoeslag, huurtoeslag en kinderopvangtoeslag toch uitgegaan van partnerschap. Ook wanneer je er zelf voor kiest om niet als fiscaal partner te worden behandeld.
Terug
|
