Opdrachtgevers vragen soms om een verklaring van de belastingdienst waaruit de zelfstandigheid blijkt. De opdrachtgever vraagt die om gedekt te zijn tegen aanslagen van uitvoeringsinstellingen of de belastingdienst in het geval er twijfel zou kunnen bestaan over de zelfstandigheid van de opdrachtnemer.
Wanneer je opdrachtgever deze wens uit, kun je zo'n verklaring bij de belastingdienst vragen.
De verklaring heet Verklaring Arbeidsrelatie en wordt vaak afgekort als VAR. Er zijn ook andere aanduidingen in zwang geraakt: freelance-verklaring, zelfstandigheidsverklaring, ondernemersverklaring.
Wij gebruiken consequent: verklaring arbeidsrelatie
Het aanvragen van een verklaring arbeidsrelatie
Het aanvraagformulier moet bij de belastingdienst worden aangevraagd. Dat kan via de website van de belastingdienst: Aanvraag verklaring arbeidsrelatie. Je kunt zowel een papieren versie als een electronisch formulier gebruiken. Voor de electronische versie moet je ofwel een Digid-code gebruiken, ofwel de gebruikersnaam en het wachtwoord die je ook al gebruikt aals je je btw-aangifte doet.
Twee soorten verklaring
De verklaring wordt afgegeven voor ondernemers en voor resultaatgenieters. In het aanvraagformulier moet je dan ook gegevens verstrekken die het de belastingdienst mogelijk maken om dat onderscheid aan te brengen.
De verklaring voor ondernemers heet: "VAR winst uit bonderneming". De verklaring voor zelfstandigen die resultaat uit werkzaamheden genieten heet dan ook "VAR resultaat werkzaamheden".
Eigenlijk zijn er nog twee verklaringen, namelijk die voor de directeur-aandeelhoyder en die voor loongenieters, maar die behandelen we hier niet omdat ze met het zelfstandig ondernemerschap weinig van doen hebben.
Het verschil in status heeft voor de belastingheffing consequenties. Dat wordt uitgelegd in het artikel voordelen en nadelen.
De consequenties van de verklaring arbeidsrelatie
De opdrachtgever heeft baat bij de verklaring, omdat hij nu kan aantonen dat je zelfstandig bent en niet voor je werkzaamheden in dienstbetrekking zou moeten zijn. Dat in loondienst nemen wordt namelijk terecht als vervelend ervaren. Duur en papiertroep. Vooral wanneer de opdrachtgever dat zelf zou willen doen.
Het risico dat de opdrachtgever loopt bij het ontbreken van een bewijs van zelfstandigheid is dat hij of zij achteraf door de belastingdienst en de bedrijfsverenigingen wordt aangesproken voor loonheffing en premieheffing; en voor de daarbij horende hoge boetes.
De enige verklaring arbeidsrelatie die de opdrachtgever echt zekerheid biedt, is die voor winst uit onderneming. Wanneer de opdrachtgever die van je krijgt mag jij je werkzaamheden factureren en op grond daarvan uitbetaald krijgen. De verklaring voor resultaat uit werkzaamheden biedt de opdrachtgever minder zekerheid. Dat betekent dat de opdrachtgever moet kiezen tussen ofwel jouw factuur accepteren, ofwel jou in dienst te nemen tegen loonbetaling of jouw beloning te "verlonen".
In de praktijk betekent dit dat opdrachtgevers je factuur accepteren wanneer je werkzaamheden incidenteel zijn. Bij vaker of regelmatig voorkomende opdrachten zal de opdrachtgever eerder kiezen voor verloning of zelfs voor het dienst nemen. Dit is wat vaag, maar de regeling is ook vaag. Bovendien neemt de ene opdrachtgever wat meer risico dan de ander.
Aansprakelijkheid
Maar wat nu als je een verklaring arbeidsrelatie hebt, en die gebruikt, terwijl aan de voorwaarden voor het zelfstandig ondernemerschap niet wordt voldaan? Meestal wordt dat pas achteraf geconstateerd door de belastingdienst. Of door de uitvoeringsinstellingen voor sociale verzekeringswetten.
In zo'n geval draagt de opdrachtgever geen verantwoordelijkheid. Die kon er op vertrouwen dat met de verklaring arbeidsrelatie de kous af is. Je bent dan ook aansprakelijk voor de gevolgen wanneer de verklaring arbeidsrelatie ten onrechte is afgegeven. Dat kan leiden tot naheffing van werknemersverzekeringen bij jezelf.
Waar moet ik nu op letten?
Wanneer je er zeker van bent dat je zelfstandig bent en voldoet aan de criteria die daarvoor staan, kun je met een gerust hart de verklaring arbeidsrelatie aanvragen.
Zo niet, dan is het verstandiger om loondienst te overwegen, of om een standpunt van de belastingdienst te vragen. In elk geval raden we daarover een adviesgesprek met ons aan.
Meer weten?
Wat we hierboven geschreven hebben is beknopt. Deze materie is vrij ingewikkeld. Vooral omdat belastingdienst en uitvoeringsinstellingen voor de sociale verzekeringen totaal verschillende begrippen hanteren en ook nog eens weigeren met elkaar te communiceren.
Wanneer je het gevoel hebt een ' twijfelgeval te zijn' raden we je aan individueel advies te vragen. Je kunt ook wat meer theorie tot je nemen in de artikelen de verklaring arbeidsrelatie; de aansprakelijkheid bij een verklaring arbeidsrelatie; en het begrip dienstbetrekking.
Artiesten en Verloning
In de wereld van artiesten komt de discussie over zelfstandigheid bijzonder vaak voor. Daarom is er voor artiesten de mogelijkheid om de vergoeding vrijwillig te laten verlonen.
Verloning betekent dat een gespecialiseerd bureau de vereiste inhoudingen op het loon voor belasting en sociale premies berekent. Dat bureau kan ze zelfs afdragen voor de opdrachtgever. Die krijgt daarvoor dan gewoon een factuur van het verloningsbureau.
Bekende verloningsbureaus heten Penny Lane en Penny Lane, en er zijn er ook die niet Penny Lane heten. Te vinden onder verloningsbureaus voor artiesten
Terug