Dienstbetrekking naast de onderneming
Wanneer je naast je zelfstandige praktijk ook een baan in dienstbetrekking hebt, moet je aandacht besteden aan de zelfstandigenaftrek.
De tijd die je besteed in dienstbetrekking is in beginsel geen ondernemingstijd die meetelt voor het bepalen van je recht op zelfstandigenaftrek en andere ondernemers-aftrekposten.
Voor dat recht geldt dat je grotendeels je werktijd in de zelfstandige onderneming moet besteden. Bovendien moet dat aantal ondernemingsuren meer zijn dan 1.225 per kalenderjaar.
Een voorbeeld
Stel dat je een zelfstandige praktijk hebt als zangpedagoog en je houdt je uren bij. Daarnaast ben je in loondienst verbonden aan een muziekschool waar je 18 uur per week in touw bent.
Om voor zelfstandigenaftrek in aanmerking te komen moet je naast je werk in loondienst minstens 18 uur per week gemiddeld in je zelfstandige praktijk bezig zijn. Dat aantal uren van minstens 18 per week moet bovendien in het kalenderjaar minstens 1.225 zijn.
Wanneer je nu 45 weken lang gemiddeld 19 uur in je praktijk werkt zijn dat in het jaar 855 uren. Je voldoet dus wel aan het criterium van ' grotendeels' , maar niet aan het criterium van 1.225.
Je voldoet wel aan alle criteria wanneer je 45 weken lang gemiddeld 28 uur in je praktijk werkzaam bent. Immers, dan wordt het aantal ondernemingsuren 1.260.
Mogen uren in loondienst nooit meetellen?
In beginsel niet. Werk in dienstbetrekking is namelijk geen zelfstandig werk. Het kenmerk van werk in dienstbetrekking is meestal de gezagsverhouding tussen werkgever en werknemer, en die staat haaks op de criteria voor zelfstandigheid.
Toch is de werkelijkheid wat complexer. Want in sommige gevallen moet een zelfstandige wel eens een opdracht aannemen in dienstbetrekking omdat de opdrachtgever geen andere mogelijkheden kent.
Een tweede voorbeeld
Dat doet zich bij voorbeeld voor bij onderwijs-activiteiten. Stel, je bent ontwerper en je krijgt het verzoek van een hogeschool om een aantal workshops of zelfs een deel van de opleiding uit te voeren.
Je bent daar twee dagen in de week mee bezig, en je doet dat helemaal naar eigen inzicht. Zelfstandig werk zou je zeggen. Echter de hogeschool is bang voor de gevolgen van zelfstandig werken en wil daarom uitsluitend docenten in loondienst nemen. Je hebt geen keus en je wilt de opdracht heel graag. Je neemt de baan aan in loondienst.
Gevolgen
Er zijn nu twee mogelijke gevolgen:
- ofwel deze dienstbetrekking wordt geacht naast je zelfstandige praktijk te bestaan, en je moet dus opletten dat in je onderneming voldoende uren besteed worden voor de zelfstandigenaftrek
- ofwel de werkzaamheden in dienstbetrekking worden geacht tot de ondernemingsactiviteiten te behoren, en de uren in loondienst tellen mee voor de ondernemingsuren
Loon als winst uit onderneming
Looninkomsten beschouwen als winst uit onderneming mag alleen wanneer sprake is:
- van fictieve dienstbetrekking of verloonde inkomsten (vaak bij artiesten).
- van werkzaamheden in loondienst die nauw samenhangen met de werkzaamheden in de eigen onderneming, en daaraan ondergeschikt zijn.
De fictieve of verloonde inkomsten behandelen we in het onderdeel voor de artiestenregeling op deze website. Zie hiervoor de artikelen: Artiest en belastingen en Artiest en belastingen.
Voorbeelden van min of meer 'ondergeschikte' loondienstwerkzaamheden
Eerst een voorbeeld van wat niet geaccepteerd wordt als loon dat als winst uit onderneming wordt gezien. Een fysiotherapeut werkt 32 uur in loondienst en werkt 16 uur per week zelfstandig. Er bestaat een nauw inhoudelijk verband tussen de beide werkzaamheden, maar de werkzaamheden in loondienst zijn niet ondergeschikt aan de zelfstandige werkzaamheden. Het loon wordt niet tot de winst uit onderneming gerekend. De vereiste uren voor de zelfstandigenaftrek worden dus niet gehaald.
Een beeldend kunstenaar, schilder, werkt 10 uur per week in een winkel voor kunstenaarsbenodigdheden. De zelfstandige praktijk vergt 35 uur per week. De kunstenaar is voor deze baan gevraagd vanwege zijn geweldige materiaalkennis en - ervaring. Er is een nauwe samenhang in werkzaamheden. Qua tijd is het werk in loondienst ondergeschikt aan het zelfstandig werk. De ondergeschiktheid kan echter een probleem zijn wanneer de kunstschilder in de 10 uur loondienst meer inkomen behaalt dan in de zelfstandige praktijk. Als dat laatste probleem er niet is zouden wij durven stellen dat het loon in dit geval beschouwd mag worden als winst uit onderneming. De uren voor de dienstbetrekking tellen we dan mee in de uren voor de zelfstandigenaftrek.
Een psychotherapeut werkt 12 uur in de week als intake-medewerker in loondienst bij een maatschap van psychologen, en heeft gemiddeld 18 uur per week een praktijk als zelfstandig therapeut. Een twijfelgeval. Er is een samenhang, maar is die nauw? Er wordt minder in loondienst gewerkt dan zelfstandig. Is de dienstbetrekking ondergeschikt? Er zijn hier argumenten te geven voor loon dat beschouwd mag worden als winst uit onderneming. Er zijn ook argumenten tegen te geven. De bewijslast ligt echter bij de therapeut. Deze zal dus alles uit de kast moeten halen om in elk geval de nauwe samenhang aan te tonen.
Bewijslast
1
Dit betekent in deze gevallen dat een urenadministratie echt perfect moet zijn. Wanneer de belastingdienst twijfelt aan het aantal uren dat je in de onderneming besteed hebt, naast de tijd die je in loondienst hebt besteed, kun je die twijfel alleen wegnemen als je geen ruimte laat voor speculaties.
2
Wanneer aan de nauwe samenhang tussen je werk in dienstbetrekking en je zelfstandig werk wordt getwijfeld zul je dit moeten beargumenteren. Je bent er niet door het verband als een vanzelfsprekendheid te presenteren.
Een voorbeeld: is er een nauwe samenhang tussen het zijn van zelfstandig zangeres en het geven van zangles in loondienst? Wij denken van wel. Maar het moet beargumenteerd worden. En als het niet gaat om zangles maar om stempedagogie? Wij zien dat verband, maar het beargumenteren daarvan kost wat meer moeite.
Loon naast resultaat uit werkzaamheden
Voor alle duidelijkheid is het goed om te stellen dat het probleem zich alleen voordoet wanneer de opbrengst van je zelfstandige praktijk voor de inkomstenbelasting wordt beschouwd als winst uit onderneming. Want alleen dan is er sprake van ondernemersaftrek.
Wanneer de opbrengst van je zelfstandige praktijk wordt behandeld als resultaat uit werkzaamheden voor de inkomstenbelasting is er toch al geen ondernemersaftrek, dus ook geen probleem. Ook niet wanneer je voor de omzetbelasting wel als ondernemer wordt gezien.
Terug
Dit is voorlichting met het doel ingewikkelde fiscale materie toegankelijk en begrijpelijk te maken. Aansprakelijkheid voor de inhoud kan
niet worden aanvaard.
|
